Sanal Anjiyo (BT Anjiyo): Kateter Olmadan Damar Görüntüleme

Sanal anjiyo, kalp damarlarının ve vücuttaki diğer atardamar ile toplardamarların, kasık ya da koldan kateter sokulmadan, bilgisayarlı tomografi (BT) cihazıyla görüntülendiği bir tetkiktir. Koldaki damar yolundan kontrast madde (damar boyası) verilir ve tomografi birkaç saniyede damarların yüksek çözünürlüklü, üç boyutlu görüntüsünü çıkarır. Tıbbi adı BT anjiyografi (bilgisayarlı tomografi anjiyografi) olan bu yöntem, hastanede yatış gerektirmez. Çekimden sonra hasta aynı gün günlük hayatına dönebilir.

Kocaeli Radyoloji İleri Görüntüleme ve Tanı Merkezi, İzmit’teki Meditorium Sağlık Plaza’da sanal anjiyo dahil bilgisayarlı tomografi tetkiklerini yapmaktadır. Bu sayfada sanal anjiyonun ne olduğunu, kimlere yapıldığını, nasıl hazırlanmanız gerektiğini, çekimin nasıl geçtiğini ve klasik anjiyodan farkını bulabilirsiniz.

Kısaca Sanal Anjiyo

  • Ne işe yarar? Kalp (koroner) damarlarındaki daralma ve plakları, ayrıca beyin, boyun, akciğer, böbrek ve bacak damarlarındaki sorunları gösterir.
  • Nasıl yapılır? Koldaki damar yolundan kontrast madde verilir, tomografi cihazı görüntüleri alır.
  • Ne kadar sürer? Çekimin kendisi birkaç saniye sürer. Hazırlıkla birlikte toplam süre genellikle 15–30 dakikadır.
  • Acı verir mi? Hayır. Tek hissedilen, damar yolunun açılmasıdır.
  • Hazırlık: Genellikle 4 saat açlık ve güncel böbrek fonksiyon testi (kreatinin) istenir.
  • Yatış gerekir mi? Hayır. Aynı gün evinize veya işinize dönebilirsiniz.

Sanal Anjiyo Nedir?

Sanal anjiyo, damarların içini göstermek için bilgisayarlı tomografiden yararlanan, girişimsel olmayan bir görüntüleme yöntemidir. “Sanal” denmesinin sebebi, damarların içine kateterle girilmeden, bilgisayar ortamında oluşturulan görüntülerle incelenmesidir.

Çekim sırasında damar yolundan verilen iyotlu kontrast madde, damarların içini tomografide belirgin hale getirir. Cihaz saniyeler içinde yüzlerce ince kesit alır. Bu kesitler özel yazılımlarla işlenir ve damarlar her açıdan incelenebilen üç boyutlu modellere dönüştürülür. Radyoloji uzmanı bu görüntülerde damarlardaki daralmayı, tıkanıklığı, kireçlenmeyi (kalsifikasyonu), yumuşak plakları, genişlemeyi (anevrizmayı) ve doğuştan gelen damar farklılıklarını değerlendirir.

En sık istenen türü, kalbi besleyen damarları inceleyen koroner BT anjiyografidir. Halk arasında “sanal anjiyo” denildiğinde çoğunlukla bu tetkik kastedilir.

Sanal Anjiyo Türleri: Hangi Damarlar İncelenebilir?

Sanal anjiyo yalnızca kalp damarları için değildir. İncelenen bölgeye göre farklı adlar alır:

  • Koroner BT anjiyo (kalp sanal anjiyosu): Kalbi besleyen koroner arterlerdeki daralma ve plakları gösterir. Bypass greftleri ve stentlerin durumu da çoğu zaman değerlendirilebilir.
  • Beyin (serebral) BT anjiyo: Beyin damarlarındaki anevrizmaları, damar yumaklarını (AVM) ve tıkanıklıkları araştırır.
  • Boyun (karotis) BT anjiyo: Beyne kan taşıyan şah damarlarındaki daralmaları gösterir. Felç riskinin değerlendirilmesinde önemlidir.
  • Pulmoner BT anjiyo: Akciğer damarlarındaki pıhtıyı (pulmoner emboli) saptamak için kullanılır.
  • Aort BT anjiyo: Ana atardamardaki genişleme (anevrizma) ve yırtılmaları (diseksiyon) değerlendirir.
  • Renal (böbrek) BT anjiyo: Böbrek atardamarlarındaki daralmayı araştırır. Açıklanamayan yüksek tansiyonda istenebilir.
  • Periferik (alt ekstremite) BT anjiyo: Bacak damarlarındaki daralma ve tıkanıklıkları gösterir. Yürürken bacakta kramp tarzı ağrısı olan hastalarda sıkça istenir.
  • BT venografi: Toplardamarları (venleri) inceler.

Sanal Anjiyo Kimlere Yapılır?

Sanal anjiyo, doktorunuzun muayene ve diğer testlerden sonra gerekli gördüğü durumlarda istenir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

  • Göğüs ağrısı, göğüste baskı veya nefes darlığı şikâyeti olan ve koroner arter hastalığı şüphesi bulunan kişiler
  • Efor (koşu bandı) testi ya da diğer kalp testlerinin sonucu net olmayan hastalar
  • Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunan, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi risk faktörleri taşıyan veya sigara içen kişiler
  • Bypass ameliyeti olmuş ve greftlerinin kontrol edilmesi gereken hastalar
  • Kalp damarlarında doğuştan farklılık (anomali) şüphesi olanlar
  • Kalp kapağı ameliyeti veya başka bir kalp dışı büyük ameliyet öncesi koroner damarların değerlendirilmesi gereken hastalar
  • Beyin, boyun, akciğer, aort, böbrek veya bacak damarlarında hastalık şüphesi olan kişiler

Sanal anjiyo için doktor istemi gereklidir. Hangi tetkikin size uygun olduğuna, sizi muayene eden hekim karar verir.

Sanal Anjiyo ile Klasik Anjiyo Arasındaki Farklar

Klasik (konvansiyonel) anjiyografide kasık veya el bileğindeki atardamardan ince bir kateter sokulur ve kalbe kadar ilerletilir. Sanal anjiyoda ise yalnızca koldaki damar yolu kullanılır.

Özellik Sanal Anjiyo (BT Anjiyo) Klasik Anjiyo
Kateter kullanımı Yok Var (kasık veya el bileği)
Yöntem Bilgisayarlı tomografi Kateter + floroskopi
Çekim süresi Birkaç saniye Genellikle 20–60 dakika
Hastanede yatış Gerekmez Çoğu zaman birkaç saat gözlem gerekir
Kanama/damar yaralanması riski Kateter olmadığı için yok Düşük ama mevcut
Damar duvarı ve plak değerlendirmesi Damar duvarını ve plağı gösterir Esas olarak damar içini (lümeni) gösterir
Aynı seansta tedavi (stent/balon) Yapılamaz Yapılabilir

Önemli: Sanal anjiyo klasik anjiyonun her zaman yerini tutmaz. Asıl gücü, damarlarında ciddi darlık olmayan hastaları gereksiz bir kateter işleminden korumasıdır. Sanal anjiyoda ciddi darlık görülürse, kardiyoloğunuz tanıyı kesinleştirmek ve gerekirse aynı seansta stent takmak için klasik anjiyo önerebilir.

Sanal Anjiyonun Avantajları

  • Kateter yok: Kasık veya kol atardamarına girilmez, kanama ve damar yaralanması riski ortadan kalkar.
  • Hızlı: Görüntüler birkaç saniyede alınır.
  • Ayakta yapılır: Hastanede yatış gerekmez, aynı gün normal hayata dönülür.
  • Damar duvarını gösterir: Henüz ciddi darlık yapmamış yumuşak ve kireçli plaklar da görülebilir. Bu, riskin erken fark edilmesine yardımcı olur.
  • Üç boyutlu görüntü: Damarlar farklı açılardan ayrıntılı olarak incelenebilir.
  • Çevre yapılar da görülür: Kalp dışındaki bazı yapılar (akciğerin görüntülenen bölümü, aort gibi) aynı çekimde değerlendirilebilir.

Sanal Anjiyonun Riskleri ve Sınırlılıkları

Her tıbbi tetkik gibi sanal anjiyonun da dikkat edilmesi gereken yönleri vardır:

  • Radyasyon: Tetkik X ışını kullanır. Modern tomografi cihazları ve düşük doz protokolleri sayesinde doz mümkün olan en düşük seviyede tutulur. Gereksiz tekrar çekimlerden kaçınılmalıdır.
  • Kontrast madde alerjisi: Nadiren kaşıntı, kızarıklık gibi hafif reaksiyonlar görülebilir. Ciddi alerjik reaksiyonlar çok nadirdir. Daha önce kontrast maddeye tepki verdiyseniz mutlaka önceden bildirin.
  • Böbrek fonksiyonları: Kontrast madde böbreklerden atılır. Böbrek fonksiyonu bozuk olan kişilerde tetkik öncesi kreatinin değerine bakılır ve gerekirse ek önlem alınır.
  • Yüksek veya düzensiz kalp hızı: Kalp çok hızlı veya düzensiz atıyorsa (ör. atriyal fibrilasyon) koroner görüntülerin kalitesi düşebilir. Gerekirse hekim kalp hızını yavaşlatan bir ilaç verebilir.
  • Yoğun kireçlenme ve küçük stentler: Damarlarda çok fazla kireç varsa ya da stent çapı küçükse, darlığın derecesini değerlendirmek zorlaşabilir.
  • Gebelik: Gebelik şüphesi varsa tetkik öncesinde mutlaka bildirilmelidir.

Sanal Anjiyo Öncesi Hazırlık

Çekimin sorunsuz geçmesi ve görüntülerin net olması için aşağıdaki adımlara dikkat edin. Size özel talimatlar, randevu sırasında ayrıca iletilir.

  1. Açlık: Çekimden yaklaşık 4 saat önce yemek yemeyi bırakın. Su içebilirsiniz.
  2. Kafein ve sigara: Koroner sanal anjiyo öncesinde kahve, çay, kola, enerji içeceği ve sigara kalp hızını artırabilir. Çekim gününden önce bunlardan kaçınmanız istenebilir.
  3. Böbrek testi: Yakın tarihli kreatinin (böbrek fonksiyon) sonucunuzu yanınızda getirin.
  4. İlaçlar: Düzenli kullandığınız ilaçları bildirin. Metformin içeren diyabet ilaçları için doktorunuzun vereceği talimata uyun. Doktorunuz aksini söylemedikçe diğer ilaçlarınızı bırakmayın.
  5. Alerji ve hastalık bilgisi: Kontrast madde alerjisi, astım, böbrek hastalığı, tiroid hastalığı veya gebelik ihtimalinizi mutlaka önceden söyleyin.
  6. Belgeler: Kimliğinizi, doktor isteminizi ve varsa önceki tetkik sonuçlarınızı (EKG, efor testi, eski anjiyo raporları) yanınızda getirin.
  7. Kıyafet: Metal içermeyen, rahat kıyafetler tercih edin. Takı, kolye ve piercing’lerinizi çıkarmanız istenecektir.

Sanal Anjiyo Nasıl Yapılır? Adım Adım Çekim Süreci

  1. Kayıt ve bilgilendirme: Kabulde belgeleriniz kontrol edilir. Tetkik hakkında bilgi verilir ve onam formu imzalatılır.
  2. Damar yolu: Kolunuzdaki bir toplardamara ince bir damar yolu (kanül) açılır.
  3. Kalp hızı kontrolü (koroner çekimlerde): Kalp hızınız ölçülür. Görüntü kalitesi için gerekirse hekim kontrolünde kalp hızını yavaşlatan ilaç verilebilir. EKG elektrotları göğsünüze yerleştirilir.
  4. Pozisyon: Tomografi masasına sırtüstü uzanırsınız. Masa, halka biçimli cihazın içine doğru hareket eder. Cihaz kapalı bir tüp değildir, bu nedenle kapalı alan korkusu olanlar da genellikle rahat eder.
  5. Kontrast madde verilmesi: Otomatik enjektörle kontrast madde verilir. Bu sırada vücutta kısa süreli bir sıcaklık hissi ve ağızda metalik tat olabilir. Bu normaldir ve birkaç saniyede geçer.
  6. Nefes tutma ve çekim: Teknisyen sizden birkaç saniye nefesinizi tutmanızı ister. Bu sırada görüntüler alınır. Hareketsiz kalmak, görüntü kalitesi için çok önemlidir.
  7. Çekim sonrası: Damar yolu çıkarılır. Kısa bir süre gözlemde kalabilirsiniz.

Çekim odasında geçen süre genellikle 10–15 dakikadır. Hazırlık ve bekleme ile birlikte merkezde geçireceğiniz toplam süre biraz daha uzun olabilir.

Sanal Anjiyo Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

  • Kontrast maddenin böbreklerden daha kolay atılması için gün içinde bol su için (sıvı kısıtlamanız yoksa).
  • Normal beslenmenize ve günlük aktivitelerinize hemen dönebilirsiniz. Araç kullanabilirsiniz. Ancak size kalp hızını yavaşlatan ilaç verildiyse, personelin önerisine uyun.
  • Metformin kullanıyorsanız, ilaca ne zaman yeniden başlayacağınızı doktorunuza sorun.
  • Kaşıntı, döküntü, nefes darlığı veya damar yolunun açıldığı yerde şişlik fark ederseniz vakit kaybetmeden merkezimize ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Sanal Anjiyo Sonuçları Ne Zaman Çıkar?

Sanal anjiyo görüntüleri, iş istasyonlarında üç boyutlu olarak işlendikten sonra radyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı biçimde değerlendirilir ve raporlanır. Raporunuz hazır olduğunda sonucunuza online sonuç sistemimiz üzerinden ulaşabilirsiniz. Görüntülerinizi isteyen hekiminize göstermeniz, sonucun doğru yorumlanması için önemlidir.

Raporda genellikle şu bilgiler yer alır:

  • Her koroner damarda darlık olup olmadığı ve darlığın derecesi
  • Plakların türü (kireçli, yumuşak veya karışık)
  • Varsa stent ve bypass greftlerinin durumu
  • Kalp ve çevre yapılarda dikkat çeken diğer bulgular

Kalsiyum Skoru ile Sanal Anjiyo Arasındaki Fark

Koroner kalsiyum skoru, kontrast madde verilmeden yapılan kısa bir tomografi çekimidir. Yalnızca kalp damarlarındaki kireçlenmenin miktarını ölçer. Koroner sanal anjiyo ise kontrastlı çekimdir ve kireçlenmenin yanı sıra yumuşak plakları ve damar içindeki darlığın derecesini de gösterir. Çoğu merkezde koroner sanal anjiyo öncesinde kalsiyum skoru da aynı seansta hesaplanır. Hangi tetkikin size uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Kocaeli’de Sanal Anjiyo: Neden Kocaeli Radyoloji?

İzmit’te sanal anjiyo ve diğer ileri görüntüleme tetkikleri için Kocaeli Radyoloji İleri Görüntüleme ve Tanı Merkezi’ne başvurabilirsiniz.

  • Tek çatı altında ileri görüntüleme: Bilgisayarlı tomografi, MR, ultrason, renkli Doppler, dijital röntgen, floroskopi, dijital mamografi–tomosentez, diş tomografisi ve kemik yoğunluk ölçümü.
  • Uzman değerlendirmesi: Görüntüler radyoloji uzmanları tarafından raporlanır.
  • Dijital erişim: Sonuçlarınıza online sonuç sisteminden, görüntülerinize PACS üzerinden ulaşabilirsiniz.
  • Kolay ulaşım: Yeşilova Mahallesi’nde, Meditorium Sağlık Plaza içinde. İzmit ve çevre ilçelerden (Gebze, Gölcük, Kartepe, Başiskele, Körfez, Derince) kolayca ulaşılabilir.
  • Kolay randevu: Online randevu formu veya telefonla randevu alabilirsiniz.

Sanal anjiyo ile birlikte sıkça istenen diğer tetkikler için Bilgisayarlı Tomografi, Renkli Doppler Ultrason ve MR (Emar) sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

Sanal Anjiyo Randevusu

Sanal anjiyo randevusu almak için doktor isteminizi hazırlayın ve bize ulaşın:

Sanal Anjiyo Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Sanal anjiyo ne kadar sürer?

Görüntülerin alınması birkaç saniye sürer. Damar yolu açılması ve hazırlıkla birlikte çekim odasında geçen süre genellikle 10–15 dakikadır.

Sanal anjiyo acı verir mi?

Hayır. Hissedeceğiniz tek şey damar yolunun açılmasıdır. Kontrast madde verilirken kısa süreli sıcaklık hissi olabilir. Bu normaldir ve hemen geçer.

Sanal anjiyo için aç gitmek gerekir mi?

Evet. Genellikle çekimden yaklaşık 4 saat önce yemek yenmemesi istenir. Su içebilirsiniz. Size özel talimat randevu sırasında verilir.

Sanal anjiyo için kreatinin testi gerekli mi?

Kontrast madde böbreklerden atıldığı için genellikle yakın tarihli bir kreatinin sonucu istenir. Özellikle böbrek hastalığı, diyabet veya ileri yaş varsa bu değer önemlidir.

Sanal anjiyo ile stent takılır mı?

Hayır. Sanal anjiyo yalnızca tanı amaçlıdır. Stent veya balon işlemi gerekirse, kardiyoloğunuz klasik anjiyo planlar.

Sanal anjiyo klasik anjiyonun yerini tutar mı?

Birçok hastada damarlarda ciddi darlık olup olmadığını güvenilir biçimde gösterir ve gereksiz klasik anjiyonun önüne geçebilir. Ancak ciddi darlık saptanırsa ya da tedavi gerekirse klasik anjiyo yapılır. Karar, hekiminize aittir.

Sanal anjiyo radyasyon içerir mi?

Evet, tomografi X ışını kullanır. Modern cihazlar ve düşük doz protokolleriyle radyasyon dozu mümkün olan en düşük seviyede tutulur. Gebelik ihtimali varsa mutlaka bildirin.

Stent veya bypass olan biri sanal anjiyo yaptırabilir mi?

Evet. Bypass greftleri genellikle çok iyi değerlendirilir. Stentlerin değerlendirilmesi ise stentin çapına ve türüne bağlıdır. Doktorunuz size uygun olup olmadığına karar verir.

Böbrek yetmezliği olanlara sanal anjiyo yapılır mı?

Böbrek fonksiyonu belirgin bozuk olan hastalarda kontrast madde dikkatle kullanılır. Böyle durumlarda hekim, ek önlem alabilir ya da farklı bir tetkik önerebilir.

Kontrast madde alerjisi olanlar sanal anjiyo yaptırabilir mi?

Daha önce kontrast maddeye alerjik tepki verdiyseniz bunu mutlaka önceden bildirin. Hekim, riskinize göre tetkik öncesi ilaçla hazırlık önerebilir ya da farklı bir yöntem seçebilir.

Sanal anjiyodan sonra işe gidebilir miyim?

Evet. Sanal anjiyo ayakta yapılan bir işlemdir. Çoğu hasta çekimden sonra günlük hayatına hemen döner.

Sanal anjiyo için doktor istemi gerekir mi?

Evet. Sanal anjiyo, hekiminizin muayene sonrası gerekli gördüğü durumlarda yapılır. Randevu alırken istem belgenizi hazır bulundurun.

Sanal anjiyo sonuçları ne zaman çıkar?

Görüntüler üç boyutlu olarak işlenip radyoloji uzmanı tarafından raporlanır. Rapor hazır olduğunda online sonuç sistemimizden erişebilirsiniz. Güncel süre bilgisi için bizi arayabilirsiniz.